Częściowe zaćmienie Słońca - 10.06.2021

 

10-go czerwca dojdzie do niecodziennego zjawiska, jakim jest częściowe zaćmienie Słońca. Jest to pierwsze zaćmienie naszej Dziennej Gwiazdy obserwowane w tym roku a zarazem jedyne w Polsce. Na następne zaćmienie częściowe widoczne z Polski będziemy musieli poczekać ponad rok do 25 października 2022 roku. Trzeba pamiętać, że polska jesień charakteryzuje się dużym zachmurzeniem, które może uniemożliwić obserwacje zaćmienia. Tym bardziej warto poświęcić w czerwcu chwilę i spróbować zobaczyć zjawisko zaćmienia na własne oczy. 

UWAGA!!! NIEODPOWIEDNIO PROWADZONE OBSERWACJE SŁOŃCA TO PEWNA UTRATA WZROKU!!! NIGDY NIE PATRZ BEZPOŚRENIO, ANI NIE KIERUJ NIEZABEZPIECZONEGO SPRZĘTU OPTYCZNEGO W STRONĘ SŁOŃCA!!!

Całe zjawisko potrwa około 1 godziny 45 minut. Rozpocznie się o godzinie 11:59:32, maksymalna faza nastąpi o 12:50:22, a zjawisko zakończy się na dwadzieścia minut przed drugą po południu - dokładnie o 13:41:39 (dane dla współrzędnych 49.6737° N, 20.0792° E - Mszana Dolna - zaczerpnięte z serwisu NASA). Podkreślmy, że w fazie maksymalnej Słońce będzie górowało. Samo zaćmienie nie będzie imponujące - możemy się spodziewać zaćmienia jedynie około 6% tarczy słonecznej, czyli faza zaćmienia wyniesie tylko około 0.132. Dla porównania proszę zobaczyć relację z zaćmienia, które miało miejsce w 2015 r, gdy było zakryte prawie 70% tarczy słonecznej. Mimo to warto skierować odpowiednio przygotowany instrument optyczny (lornetka, luneta, teleskop) na Słońce.

Szczegóły zaćmienia oraz animację przedstawiającą jego przebieg dla miejscowości Mszana Dolna można prześledzić na stronie timeanddate.com

Zaćmienie będzie można zobaczyć u nas. Przygotowane będą trzy teleskopy - 35 cm, 12 cm i sześciocentymetrowe Coronado. W trakcie wizyty prócz obserwacji będzie można wykonać zdjęcie zaćmionego Słońca przez teleskop korzystając z aparatu w telefonie komórkowym. Spotkanie rozpoczniemy o godzinie 11:30, zakończymy około godziny 14:00. Oczywiście warunkiem obserwacji zaćmienia jest ładna pogoda (na którą niestety nie mamy wpływu). Na pokazy będzie trzeba zarezerwować miejsce wypełniając formularz rejestracyjny, który można znaleźć poniżej. Aktualnie nie planujemy limitu miejsc, jednak nie będziemy w stanie obsłużyć więcej niż 50 osób!

Koszt udziału w pokazach zaćmienia wynosi 15 zł od osoby dorosłej, 10 zł od dzieci w wieku 5-18 lat. Dzieci do lat 5 i osoby niepełnosprawne (na podstawie ważnej legitymacji) są zwolnione z opłaty. 

UWAGA!!! NIEODPOWIEDNIO PROWADZONE OBSERWACJE SŁOŃCA TO PEWNA UTRATA WZROKU!!!
NIGDY NIE PATRZ BEZPOŚRENIO, ANI NIE KIERUJ NIEZABEZPIECZONEGO SPRZĘTU OPTYCZNEGO NA SŁOŃCE!!!

 

 Formularz rejestracyjny na pokazy częściowego zaćmienia Słońca.

Pokazy częściowego zaćmienia Słońca - lista uczestników.

Jak obserwować bezpiecznie Słońce?

Słońce jest najbardziej niebezpiecznym obiektem astronomicznym do obserwacji. Nigdy, ale to nigdy nie powinno się obserwować naszej gwiazdy nawet nieuzbrojonym okiem. Nie wolno także kierować w stronę Słońca nieprzygotowanego i niezabezpieczonego instrumentu optycznego (lornetka, teleskop, itp.). Niepoprawnie prowadzone obserwacje Słońca to pewna śmierć dla naszego oka.

Jak zatem obserwować Słońce, aby było bezpiecznie i przyjemnie? Do tego celu można użyć przedmiotów które znajdziemy w domu - choć tych nie polecamy ze względu na bezpieczeństwo. Może to być przydymiony i okopcony nad świeczką kawałek szkła, szkło z maski spawalniczej, czy też płyta CD (ta koniecznie z gęstym nadrukiem), stara dyskietka (jeśli ktoś jeszcze posiada takie cudo). Żaden z tych przedmiotów nie przepuszcza promieniowania UV, czy IR. Pamiętajmy jednak, że zerkanie na Słońce przez takie "przyrządy" nie jest komfortowe, często daje bardzo zniekształcony obraz Słońca i może doprowadzić do wypadku - skrajnie do utraty wzroku. 

Dużo łatwiej i lepiej prowadzić obserwacje Słońca lornetką, czy lunetą w metodzie projekcji obrazu. Lornetkę, lub niewielką lunetę wystarczy umieścić na statywie a następnie skierować obraz na białą kartkę znajdującą się na podpórce za naszym instrumentem. Ostatnim krokiem jest wyostrzenie obrazu. Warto też umieścić niewielką przesłonę blisko obiektywu zasłaniającą bezpośrednie światło dochodzące od Słońca. Pamiętajmy, aby pozycję lornetki czy lunety ustalać za pomocą cienia jaki rzuca obiektyw: im mniejszy cień, tym bliżej celu jesteśmy. Nigdy nie wolno ustawiać lornetki, czy lunety patrząc przez nią!

  

 

Można także użyć specjalnej folii mylarowej, którą nakładamy bezpośrednio na obiektyw. Folia taka obcina 99.99% światła słonecznego i jest absolutnie bezpieczna dla naszego oka! Folia mylarowa nie jest droga (kawałek 10x10 cm to koszt kilkunastu złotych) - a jest pewna i sprawdzona przez wiele dziesiątek tysięcy użytkowników na świecie. Można ją kupić np. tutaj. Tym, którym wpadnie do głowy pomysł użycia folii kuchennej - mówimy wprost: to nie wyjdzie. 

Jak zrobić taki filtr na lornetkę, bądź teleskop? Przepis można znaleźć tutaj - niestety tylko po angielsku, ale tłumacz Google poradzi sobie znakomicie.

Lubiącym wyzwania proponujemy jeszcze obserwacje kamerą otworkową (camera obscura). Można ją przygotować według poniższego schematu. Choć obserwacje w upalny dzień nie należą do najprzyjemniejszych to warto posmakować niecodziennych wrażeń. Poza tym, zawsze będzie można się pochwalić, że chodziło się z pudłem na głowie...

Pamiętajmy! Zdrowie jest najważniejsze - nie ryzykujmy nieodpowiedzialnymi obserwacjami Słońca.


Grafiki zaczerpnięte ze strony timeanddate.com, http://www.trevorodonoghue.com, astrosolar.com.